Haftanın posteri: İnsan Hücresi

Karşınızda en son detayları ile “insan hücresi” posteri!.

human-cell-poster

İnsanlarda gen sayısı üç aşağı- beş yukarı bilinse de (yaklaşık 20 bin), protein çeşidi konusunda bir tahmin bile yapamıyoruz.

Tüm hücrelerimizde aynı sayıda gen varken, proteinlerin çeşidi hücre tipine göre dramatik farklar gösterir. Bazı hücrelerimiz (örn. kırmızı kan hücreleri) nispeten az sayıda protein çeşidine sahipken, bazı hücrelerde (örn. karaciğer hücreleri) bu sayının milyonu bulabileceği düşünülüyor. 

Dolayısı ile protein profilimiz (buna biz proteom diyoruz) hücre tipinden hücre tipine değişir. Vücudumuzda farklı dokuları yapan yaklaşık 200 hücre çeşidi (örn. kan hücre çeşitleri, kas hücresi, sinir hücresi, yağ hücresi, yumurta hücresi, vs) bulunduğu tahmin edilmektedir.

Peki gen dediğimiz şey protein veya işlevsel bir RNA kodluyorsa, sadece 20,000 gen nasıl oluyor da bu kadar farklı çeşitte protein kodlayabiliyor? 

Bu konudaki iki yazımı burada ve burada okuyabilirsiniz.

Şu an bunun en mantıklı cevabı RNA’nın alternatif işlenimi olarak görülüyor. Bir geni Lego parçaları şeklinde düşünürseniz, o genden yapılan mRNA’da bu lego parçaları farklı kombinasyonlarda bir araya gelebilir ve her defasında farklı bir protein ortaya çıkar.

Ancak, proteinler hücrede belli görevleri yerine getirdiğinden, bu Legolar o kadar da gelişigüzel bir araya gelemezler. Böyle olsaydı hiç bir işlevi olmayan proteinler de üretilirdi ve bu boşa enerji kaybından başka bir şey olmazdı.

Enerjimizin %90’ı hücrelerimizde durmaksızın devam eden protein sentezine gider. Protein sentezinde iki amino asit arasında peptid bağı kurulumu bir ATP harcanmasını gerektirir. Her bir protein, yüzlerce hatta binlerce peptid bağının kurulması ile oluştuğundan, hücrede on binlerce çeşit ve milyonlarca sayıda yapılan proteinler için gereken enerjiyi varın siz düşünün… 

Her ne ise, posterimize dönersek…

Science dergisinin 24 Kasım 2016 (yani dünkü) sayısı tarafından verilen bu posterde, en son bilgiler ışığında tipik bir hücremizdeki ve onun 14 kompartmanında (mitokondri, golgi, çekirdek, vs.) ne tür protein profili olduğu anlatılmaya çalışılmış.

Karmaşık bir sistem için oldukça sade bir poster!

 

 


Haftanın posteri: İnsan Hücresi” için bir yanıt

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s