Hücre: Gerçek zaman ve mekanda!

neutrophilsmallerBundan 350 yıl önce İngiliz doğa filozofu Robert Hooke, mantardan aldığı ince bir kesite basit bir büyüteç altında baktı ve “hücre” olarak adlandırdığı küçük, kutu benzeri bölmelerden oluştuğunu keşfetti.

Gerçekten de günümüzde hücre hem İngilizce hem de dilimizde “hapishane bölmesi” anlamında da kullanılmaktadır. Örn. “put him in to the cell” dediğimizde, “onu hücreye kapatın” anlamı var. Dolayısı ile dlimizde olduğu gibi “cell” İngilizce’de de hem canlıları yapan “hücre” hem de “hapishane hücresi” anlamına geliyor.

Ancak, geçen 3.5 asır boyunca hücreyi bulunduğu gerçek mekanda (yani doku veya organda) içi ve dışı ile izlemek mümkün olmadı. Onları sadece canlı olarak ışık mikroskopları altında belli belirsiz gördük, yada büyütülmüş ancak cansız hallerini elektron mikroskobuynda görebildik.

Bu hafta içinde ise durum değişecek gibi görünüyor…

20 Nisan tarihli sayısında ünlü bilim dergisi “Science”ta yayımlanan bir araştırmada, Howard Hughes Tıp Enstitüsü (HHMI) Janelia Araştırma Kampüsü, Harvard Tıp Fakültesi ve diğer birkaç kurumdan araştırmacılar, daha önce görülmemiş detaylarda, 3 boyutlu görüntüler yakalayabilen bir mikroskop geliştirdiğini bildirdiler.

Bu görüntüleme tekniği ile canlı organizmaların içindeki hücrelerin videoları kaydedildi. Uzaybilimcilerin uzak yıldızları incelemek için kullandıkları bir tekniği uyarlayan ve aralarında  mikroskopi alanındaki çalışması ile 2014 Nobel Kimya Ödüllü alan Eric Betzig’in de bulunduğu ekip, bir dizi çarpıcı film üretti: bu teknoloji ile kan damarları boyunca bir taraftan diğer tarafa geçen kanser hücrelerini, omurilik siniri hücreleri kablo gibi biribirine nasıl bağlandıklarını, zebra balığı iç kulağından geçen bağışıklık hücrelerini gerçek mekan ve zamanda izliyorsunuz…..

Mikroskopun çözünürlüğü o kadar güçlü ki, moleküler yükü hücreye taşıyan veziküllerin (torbacıklar) hücre altı detayları bile izleyebiliyorsunuz.

Tek kelime ile “harika!” görüntüler. Hücre canlı ve kanlı orada (doku içinde) hareket ediyor, madde taşıyor, vs..

Neyse lafı uzatmadan bahsettiğimiz görüntülere bakalım:

cell-video-rt.gif
Zebra balığı göz hücrelerinin hesaplamalı mikroskopi ile detaylı yapıları 

Bir kanser hücresi (yeşil) bir kan damarının (mor) duvarından geçmeye çalışıyor; Zebra balığı gözündeki nötrofiller (ortada) renkli işaretlenmiş şekeri (mavi) yutuyor ve kan hücreleri (sağda) bir kılcal damar boyunca ilerliyorlar.

Kaynak: Link, Science


Hücre: Gerçek zaman ve mekanda!’ için 2 yanıt

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s